نوشته قبلی نوشته بعدی انتخاب رشته
نوشته شده در تجربیات عمومی

انتخاب رشته

دانشجوی کارشناسی فیزیکم با ماینور علوم‌کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف. از دوره راهنمایی برنامه‌نویسی میکردم و در دانشگاه هم ادامه دادمش. به کاربرد‌های علوم کامپیوتر در سایر علوم (مثل بیوانفورماتیک یا فیزیک محاسباتی) علاقه‌مندم و در همین زمینه‌ها میخوام ادامه‌تحصیل بدم. بقیه‌ی علاقه‌هام شامل تحلیل داده، علوم اجتماعی محاسباتی، اقتصاد و بازار بورسه.

انتخاب رشته منتشر شده در ۱۴ تیر ۱۳۹۷۲ دیدگاه

دانشجوی کارشناسی فیزیکم با ماینور علوم‌کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف. از دوره راهنمایی برنامه‌نویسی میکردم و در دانشگاه هم ادامه دادمش. به کاربرد‌های علوم کامپیوتر در سایر علوم (مثل بیوانفورماتیک یا فیزیک محاسباتی) علاقه‌مندم و در همین زمینه‌ها میخوام ادامه‌تحصیل بدم. بقیه‌ی علاقه‌هام شامل تحلیل داده، علوم اجتماعی محاسباتی، اقتصاد و بازار بورسه.

من در دبیرستان رشته‌ی ریاضی-فیزیک خوندم، کنکور ریاضی دادم و محیط دانشگاهی که توش درس میخونم (صنعتی شریف) هم کاملا فنیه. بنابراین بیشتر اطلاعاتم برای کسایی که کنکور ریاضی دادن و میخوان یکی از رشته‌های فنی رو انتخاب کنن مفیده. اما ازونجا که میخوام توصیه کنم به تصمیم‌گیری فردی و دوری از جوزدگی‌های ناشی از جامعه و خانواده و مشاور، کلا توصیه میکنم هرکسی که در مرحله‌ی انتخاب رشته‌ست یا در فرآیند انتخاب رشته‌ی شخص دیگه‌ای دخیله (مثل پدر و مادرهایی که فرزند کنکوری دارن)، بخونه.

۱- اولین نکته‌ای که توصیه میکنم، اینه که آگاهی کسب کنین! ما اغلب رشته‌های مختلف رو برحسب اسمشون قضاوت میکنیم. تصوراتمون‌هم بیشتر ناشی از توهماتیه که جامعه به ما القا میکنه و نه واقعیت. کسب این آگاهی راه‌های مختلفی داره. چنتا از مواردی که به ذهنم میرسه رو اینجا ذکر میکنم:

• مطالب و ویدیوهایی که در اینترنت در خصوص رشته‌های مختلف وجود داره رو بخونین. مثلا این مطلب از گزینه‌ی دو یا ویدیوهای «معرفی رشته‌ها» از مکتبخونه. مسلما اگه بازم توی گوگل سرچ کنین به نتیجه‌های بیشتری میرسین.
• همایش‌های انتخاب رشته‌‌ای که در سطح کشور برگزار میشه رو شرکت کنین. سعی کنین در چندتا همایش مختلف شرکت کنین. هرچی سخنران‌های این همایش‌ها بیشتر استادای دانشگاه باشن و کمتر مشاور تحصیلی باشن، همایش مفیدتره! به طور خاص میدونم دانشگاه شریف هرسال بعد از اعلام رتبه‌ها و قبل از انتخاب رشته، همچین همایشی رو برای گروه ریاضی برگزار میکنه. با سرچ بیشتر توی گوگل میتونین پیداش کنین.
• سعی کنین چارت درسی رشته‌ها رو ببینین. معمولا رشته‌های مختلف در دانشگاه‌های مختلف چارت‌های متفاوتی دارن. با مراجعه به سایت دانشگاه مورد نظر قاعدتا باید بتونین چارت درسیش رو پیدا کنین. مثلا فرض کنین من بخوام بدونم یک دانشجوی فیزیک در دانشگاه شریف باید چه درس‌هایی رو بخونه: وارد سایت دانشگاه شریف میشم. ازون بالا صفحه‌ی «دانشکده‌ها» رو انتخاب می‌کنم. از لیست موجود «دانشکده فیزیک» رو انتخاب میکنم. بعد از اینکه وارد سایت دانشکده فیزیک شدم، از صفحه‌های موجود Education و زیرصفحه‌ی Educational Forms رو انتخاب میکنم. در صفحه‌ی پیش رو، «لیست دروس دوره کارشناسی» قابل دریافته. معمولا دانشکده‌های مختلف و دانشگاه‌های مختلف روند متفاوتی دارن برای اینکه به چارت درسی‌شون برسین. اما با جستجو در سایت دانشکده و گوگل بالاخره موفق میشین پیداش کنین. اسم درس‌ها رو که از چارت دیدین، مجددا میتونین توی گوگل سرچش کنین یا مثلا چن قسمت از ویدیوهای آموزشی اون درس رو از مکتبخونه ببینین یا یکی از رفرنس‌های اون درس رو پیدا کنین و ورقش بزنین. ببینین اصلا درس‌های رشته‌ی مورد نظر رو دوست دارین یا نه!
• سعی کنین با استادای دانشگاه و دانشکده‌ای که شانس قبولیتون درش زیاده صحبت کنین. برای این کار میتونین از سایت دانشکده‌ی مورد نظر، ایمیل استاد‌ها رو پیدا کنین و یا سوالاتتون رو از طریق ایمیل بپرسید یا ازشون وقت ملاقات بگیرید. یادتون باشه سوالاتی که جوابش با سرچ ساده توی اینترنت پیدا میشه‌ رو از استادا نپرسین. انتظار هم نداشته باشین که حتما همه‌شون بهتون جواب بدن.
• تا جای ممکن، با فارغ‌التحصیلای رشته مورد نظر صحبت کنین. ببینین که بعد از اتمام درس، امکان انجام چه فعالیتایی هست و فارغ‌التحصیلای اون رشته چه کارایی میکنن. در نظر بگیرین که پارامترهای مختلفی میتونه براتون مهم باشه. مثل اینکه چقدر امکان اپلای کردن و رفتن به خارج از کشور هست. یا اینکه اگه وارد بازار کار بشین انتظار چه درآمدی داشته باشین. یا مثلا اگه بخواین تحصیل رو تا مقاطع عالی ادامه بدین، چه زمینه‌های تحقیقاتی‌ای وجود داره و محققین اون زمینه روی چه موضوعاتی دارن کار میکنن و ببینین که آیا براتون جذابه یا نه. در این زمینه آمار گرفتن از فارغ‌التحیلا از همه‌چیز دیگه کمک‌کننده‌تره.

۲- رشته، فقط پزشکی و دندون پزشکی و برق و مکانیک نیست! پیش‌فرض‌هاتون رو بریزید دور و با توجه به اطلاعاتی که در مرحله‌ی قبل کسب کردین دست به انتخاب بزنین! رشته‌ها و گرایش‌های مختلف که شما کوچکترین اطلاعاتی درباره‌شون ندارین وجود دارن و مشغول انجام تحقیقات خییلیی قشنگی‌ان. رشته‌های زیادی هم هستن که خیلی درآمدهای خوبی ازشون میشه کسب کرد. رشته‌هایی مثل برق و پزشکی صرفا به‌خاطر فشار اجتماعی خانواده‌ها پرطرفدار شدن. اتفاقی که فقط در یک کشور عقب افتاده مثل ایران که ملت دنبال پز و کلاس و افزایش کمّی تحصیلاتن و عاشق عناوین «دکتر» و «مهندس» ان میفته (در این خصوص نوشته‌ای درباره‌ی سیستم‌آموزشی‌ایران دارم که پیشنهاد میدم بخونینش).

۳- از هرگونه شخص، مشاور، موسسه یا هر موجود دیگه‌ای که در قبال دریافت پول (یا حتی فی‌سبیل‌الله) براتون تصمیم‌گیری کنه پرهیز کنین. خودتون رو با جملاتی از قبیل «مشاور مشورت میده» یا «مشاور بهتر بلده» یا «مشاور تجربه‌ش بیشتره» یا… گول نزنین! هیچ‌کسی بهتر از خود شما، شما رو نمیشناسه، آرزوهاتون رو نمیدونه، به شرایط زندگی و توانایی‌هاتون واقف نیست و هیچکسی هم بیشتر از خود شما، دلسوز شما نیست. اگر حس میکنین پدر و مادر یا اعضای فامیل یا دوستاتون هم بدون اطلاع دارن بهتون مشورت میدن، کاملا ایگنورشون کنین! در نهایت این شمایین که باید (احتمالا) یک عمر با این رشته زندگی کنین. مهم اینه که باهاش خوشحال باشین.

۴- چهارسال پیش، وقتی که من میخواستم انتخاب رشته کنم، به ترتیب به سه رشته‌ی «فیزیک» و «ریاضی» و «علوم کامپیوتر» علاقه داشتم. نمیدونستم که مثلا بعد از «فیزیک شریف»، «فیزیک تهران» رو انتخاب کنم یا اینکه «ریاضی شریف» رو. یعنی اولویت با رشته‌ست یا دانشگاه؟ شروع کردم با استادای هردو رشته مشورت کردن. یکی از ایمیل‌هایی که دکتر ظهوری-زنگنه (استاد ریاضی دانشگاه شریف) به من دادن، به این صورت بود:

سلام
با تبریک قبول شدن در دانشگاه.
من کلا فکر میکنم درس خواندن در دانشگاه شریف به انتخاب رشته مورد نظر ارجحیت دارد، امکان افق های جدیدی برای ادامه تحصیل باز میکند.

و امروز، به نظرم بهترین جوابی که اون روز از استادای مختلف گرفتم، همین بود. توصیه‌ای که در اولویت‌بندی بین رشته و دانشگاه میتونم کنم، به این صورته که یک رشته انتخاب نکنین. بلکه یک سبد رشته انتخاب کنین. مثلا در دوره‌ی کارشناسی، مهندسی شیمی و مهندسی مکانیک و هوافضا به هم خیلی شباهت دارن. یا مثلا مهندسی سخت‌افزار و برق. یا مثلا کامپیوتر و علوم کامپیوتر. رشته‌هایی که در سبد رشته‌ی مورد علاقه‌ی شماست رو هم در نظر بگیرین. در بین اون رشته‌ها، بهترین دانشگاه ممکن رو انتخاب کنین. اما اگه انتخاب یک دانشگاه بهتر، به معنی دور شدن از «سبد» مورد علاقه‌ی شماست، این کار رو نکنین! یک تبصره هم به نظرم وجود داره. کسایی که آینده‌شون رو در آکادمی میبینن یا نگاه بلندمدت به این دارن که کار علمی کنن، تحصیل در دانشگاه شریف به قیمت اینکه از هر رشته‌ای وارد شن ارجیت داره به انتخاب رشته‌ی مورد علاقه‌شون. چون اولا ساز و کار سیستم آکادمیک رو یاد میگیرین. دوما محیطی مثل شریف در هیچ جای دیگه‌ی ایران وجود نداره. سوما که در شریف ساز و کارهای تغییر رشته دادن، دورشته‌ای کردن، ماینور کردن،‌ برداشتن واحدهای اختیاری از دانشکده‌های دیگه و … خیلی کارآمدن و اگه به رشته‌ی مورد علاقه‌تون پایبند باشین،‌ بالاخره ازش دور نخواهین موند.

۵- قبلا گفتم که نذارین هیچ‌کس دیگه‌ای در این مورد براتون تصمیم بگیره. تصمیم‌گیری در این باره با خود شماست، سود و ضرر تصمیمتون هم با خود شماست. از ویژگی‌های بزرگ‌شدن اینه‌که مسئولیت کارهاتون و انتخاب‌هاتون رو بپذیرین. اما یه‌ نکته‌ی دیگه‌ای هم وجود داره و اونم اینکه ابدا فکر نکنین اگه انتخاب اشتباهی کردین، همه چی به آخر میرسه! دوره‌ی کارشناسی برای اینه که به همه‌چی یه ناخنکی بزنین، تجربه کنین، یاد بگیرین و بزرگ شین. درس‌های مختلف بردارین (حتی از دانشکده‌های دیگه) و بفهمین که هرجا چه خبره و دارن چیکار میکنن. در نهایت میتونین تغییر رشته بدین یا واحدهای مورد علاقه تون رو اضافه بردارین یا در مقاطع بالاتر انتخاب رشته‌تون رو اصلاح کنین.

در آخر میخوام نوشته‌م رو با یک آرزوی قلبی تموم کنم: امیدوارم یه روزی، سیستم آموزشی‌مون دچار انقلاب (و نه اصلاحات!) بشه. امیدوارم یه روزی دیگه کنکوری وجود نداشته باشه و موسسات آموزشی (مثل گاج و قلم‌چی و گزینه‌دو و …) ور بیفتن. امیدوارم روزی برسه که هیچ مشاور تحصیلی، برای بچه‌ها تصمیم نگیره! بلکه بهشون یاد بده که چطور تصمیم بگیرن.

دانشجوی کارشناسی فیزیکم با ماینور علوم‌کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف. از دوره راهنمایی برنامه‌نویسی میکردم و در دانشگاه هم ادامه دادمش. به کاربرد‌های علوم کامپیوتر در سایر علوم (مثل بیوانفورماتیک یا فیزیک محاسباتی) علاقه‌مندم و در همین زمینه‌ها میخوام ادامه‌تحصیل بدم. بقیه‌ی علاقه‌هام شامل تحلیل داده، علوم اجتماعی محاسباتی، اقتصاد و بازار بورسه.

2 دیدگاه

  1. از پست مفصل شما ممنونم
    مواردیکه ذکر کردید متینه و آرزوى قلبى شما آرزوى ماست البته باز هم در این مورد اصلاحات را بر انقلاب ارجح میدانم که انقلاب باعث ویرانى است

  2. سلام.

    مطالب جالب بود. فقط من یه نکته اضافه کنم و اون اینکه کشور های مختلف مدارک تحصیلی مختلفی برای بازار کار در نظر میگیرند. مثلا شما با مدرک فوق لیسانس کامپوتر خیلی راحتتر میتونید توی کانادا کار پیدا کنید تا ایران. من خودم چون دکترای مکانیک دارم تقریبا میدونم با این مدرک برا بعضی کشور ها over-qualified محسوب میشم. پس اینو هم در نظر داشته باشید که پله بعدی بعد از ایران کجاست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *